نمیخوام وسط سال به این سوال بر بخوری: من عقب افتادم، حالا چی؟ پس از الان شروع کن.
شهریور یه ویژگی عجیب داره. نه اونقدر اول تابستونه که بگی هنوز وقت زیاده، نه اونقدر به مدرسه نزدیک شدی که فشار مهر رو کامل حس کنی. برای همین خیلی راحت میشه با جملهی از مهر جدی شروع میکنم از کنارش رد شد.
ولی برای یه دانشآموز تجربی، مهر معمولاً شروع آرومی نیست. زیست جدید میاد، شیمی و فیزیک جلو میرن، ریاضی دوباره خودش رو نشون میده و اگه از سال قبل چندتا مبحث نصفه داشته باشی، خیلی زود مجبور میشی هم درس امروز رو بخونی هم بدهی پارسال رو صاف کنی.
قرار نیست شهریور روزی ده ساعت درس بخونی. هدف این یه ماه سادهتره: کاری کنیم اول مهر هیچ ضعف بزرگی نباشه که مجبور شی وسط سال برگردی از صفر یادش بگیری.
بهترین راه برای اینکه وسط سال از مدرسه و آزمونها عقب نیفتی، اینه که تو تابستون دو کار رو کنار هم انجام بدی: نقاط ضعفت رو جمع کنی و یه پیشخوانی هدفمند از درسهای سال بعد داشته باشی. فقط رفع ضعف کنی، مهر با درسهای جدید غافلگیر میشی. فقط هم پیشخوانی کنی، ضعفهای قبلی یه جایی وسط سال دوباره جلوت سبز میشن. ترکیب این دوتاست که شروع سال رو خیلی راحتتر میکنه.
اول یه اشتباه رو کنار بذار: همه درسهای تجربی ارزش یکسانی برای شهریور ندارن
مهم بودن با پیشنیاز بودن فرق داره.
مثلاً ممکنه یه فصل زیست تستهای زیادی داشته باشه، ولی تو شهریور مهمتر از اون اینه که فصلهایی رو بلد باشی که بعداً با چند فصل دیگه ترکیب میشن. یا در ریاضی، تابع و مثلثات فقط دو مبحث از کتاب نیستن. بعداً دوباره تو ریاضی یازدهم و دوازدهم پیداشون میکنی.
در شیمی هم اگه مول، تبدیل واحد، موازنه و استوکیومتری رو درست یاد نگرفته باشی، مشکل فقط همون فصل نیست. این ضعف تا مسائل سالهای بعد همراهت میاد.
پس برنامه شهریور باید بر اساس وضعیتت چیده شه، نه بر اساس این فکر که از صفحه یک شروع کنم و هرجا رسیدم خوبه.
اگه داری وارد دهم تجربی میشی
تو هنوز کنکوری نیستی و واقعاً هم لازم نیست از شهریور مثل یه دوازدهمی زندگی کنی.
کاری که باید بکنی ساختن پایهست.
بیشترین چیزی که اول دهم اذیتت میکنه معمولاً حجم زیست نیست. مشکل اصلی اینه که ریاضیات پایهات ایراد داشته باشه یا بلد نباشی یه درس مفهومی رو چطوری بخونی.
اگه سطح درسیت ضعیفه
قبل از اینکه بری سراغ کتابهای دهم، ریاضی نهمت رو چک کن.
کسر و محاسبات جبری، توان و رادیکال، معادله، تناسب، درصد و کار با عبارتهای جبری باید در حد قابل قبول باشن. لازم نیست سه هفته کل نهم رو بخونی. یه آزمون کوتاه از خودت بگیر و فقط چیزهایی که واقعاً مشکل داری برگرد.
بعد از اون، ریاضی دهم رو خیلی سبک شروع کن. الگو و دنباله و بعد مثلثات رو در حد آموزش و تمرین ساده ببین. هنوز دنبال تست عجیب نباش.
در زیست، فصل اول دنیای زنده و در صورت داشتن وقت فصل دوم گوارش و جذب مواد رو پیشخوانی کن. هدفت حفظ کردن جملهها نیست. یاد بگیر متن، شکل و توضیح کنار شکل رو با هم ببینی.
شیمی رو هم با فصل اول شروع کن و بیشتر حواست به زبان شیمی باشه: نماد عنصرها، ساختار اتم، جرم اتمی و محاسبات ساده.
فیزیک فعلاً در اولویت چهارمه. آشنایی با اندازهگیری، یکاها، تبدیل واحد و دقت اندازهگیری برای شهریور کافیه.
برای تو اگه آخر شهریور ریاضی پایهت بهتر شده باشه و از دیدن زیست و شیمی نترسی، شهریور موفقی داشتی.
اگه سطح درسیت متوسطه
ریاضی دهم رو تا جایی پیش ببر که الگو و دنباله، مثلثات و توانهای گویا رو بفهمی. اگه وقت اضافه داشتی، وارد معادله درجه دو شو.
زیست رو فصل یک و دو بخون و بعد از هر گفتار چند سوال آموزشی حل کن. از همین الان عادت کن شکلهای کتاب رو رد نکنی.
در شیمی فصل اول رو دقیقتر بخون و تمرینهای کتاب رو حل کن.
در فیزیک هم فصل اندازهگیری رو جمع کن و اگه جلو بودی، وارد ویژگیهای فیزیکی مواد شو.
روزی دو تا سه ساعت مطالعه منظم برای تو خیلی بهتر از چند روز شش ساعته و بعد رها کردنه.
اگه سطح درسیت قویه
تو میتونی یه مقدار بیشتر پیشخوانی کنی، ولی قرار نیست تا مهر نصف دهم رو تموم کنی.
در ریاضی تا معادله و نامعادله پیش برو. تو همین مسیر از مثلثات و عبارتهای جبری ساده رد نشو، چون همینها چند سال قراره دوباره جلوت ظاهر بشن.
در زیست سه فصل اول رو میتونی آموزش ببینی، ولی از هر فصل فقط وقتی رد شو که بتونی شکلها و رابطه بین مفاهیم رو برای خودت توضیح بدی.
در شیمی فصل اول و شروع فصل دوم منطقیه.
در فیزیک فصل اول و بخشهایی از فصل دوم کافیه.
هدف تو جلو افتادن باکیفیته، نه تعداد فصلهایی که تیک زدی.
اگه داری وارد یازدهم تجربی میشی
برای تو شهریور باید بیشتر بوی دهم بده تا یازدهم.
چون بخش بزرگی از چیزهایی که امسال میخونی روی پایه سال قبل ساخته میشن.
اگه سطح درسیت ضعیفه
از کل دهم شروع نکن. چهار نقطه حساس رو نجات بده.
در زیست اول فصلهای گوارش و جذب مواد، تبادلات گازی، گردش مواد و تنظیم اسمزی رو مرور کن. بعد اگه وقت داشتی برو سراغ فصلهای گیاهی.
در ریاضی، معادله درجه دو، تعیین علامت، تابع و مثلثات اولویت اصلیان. اگه اینا ضعیفن، فعلاً احتمال و آمار رو عقب بذار.
در شیمی، فصل اول و دوم دهم رو مرور کن، ولی تمرکز اصلی رو بذار روی ساختار اتم، آرایش الکترونی، مول، موازنه و استوکیومتری.
در فیزیک بعد از یه مرور سریع روی یکا و تبدیل واحد، بیشتر وقتت رو روی کار، انرژی و توان و بعد دما و گرما بذار.
اگه این چهار قسمت رو جمع کردی، تازه در هفته آخر شهریور میتونی یه پیشخوانی سبک از فصل اول زیست یازدهم یا فصل اول شیمی یازدهم داشته باشی.
اگه سطح درسیت متوسطه
تو بهتره حدود دو سوم وقتت رو صرف دهم و یک سوم رو صرف پیشخوانی یازدهم کنی.
در زیست، فصلهای ۲ تا ۵ رو با تست مرور کن و بعد فصلهای ۶ و ۷ گیاهی رو حداقل یک دور دقیق بخون. برای زیست فقط تست کافی نیست. بعد از تحلیل هر تست باید ببینی کدوم جمله یا کدوم شکل کتاب باعث اشتباهت شده.
در ریاضی معادله و نامعادله، تابع و مثلثات باید به مرحله حل تست برسن. اگه در توان و عبارتهای جبری هم ایراد داری همونجا ترمیمش کن.
شیمی دهم رو تا حد ممکن کامل جمع کن، مخصوصاً مسائل.
در فیزیک کار و انرژی و دما و گرما رو جدیتر بگیر.
برای پیشخوانی یازدهم هم زیست فصل تنظیم عصبی و شیمی فصل اول انتخابهای منطقیتری هستن.
اگه سطح درسیت قویه
تو شهریور باید دهم رو از حالت بلدم خارج کنی و به حالت میتونم تحت فشار تست بزنم برسونی.
از زیست دهم آزمون فصلبهفصل بگیر و غلطها رو دستهبندی کن. غلط مفهومی، بیدقتی، فراموشی متن یا ندیدن شکل.
در ریاضی، تابع و مثلثات رو ترکیبی کار کن و تستهای معادله، نامعادله و تعیین علامت رو زماندار بزن.
در شیمی، مسائل استوکیومتری، غلظت و محاسبات رو بدون نگاه کردن به راهحل حل کن.
فیزیک رو هم از حالت درسنامهخوانی خارج کن و وارد حل مسئله شو.
بعد از این مرحله میتونی زیست یازدهم فصل ۱ و ۲، شیمی یازدهم فصل ۱ و بخشهای ابتدایی ریاضی یازدهم رو پیشخوانی کنی.
اگه داری وارد دوازدهم تجربی میشی
اینجا شهریور دیگه فقط آخر تابستون نیست. آخرین بازه نسبتاً آزادیه که قبل از شروع جدی مدرسه و کنکور داری.
کار اصلی شهریور هنوز جمع کردن پایهست. از مهر هم بهتره مطالعهت فقط تستی نباشه. بعضی مباحث رو باید جوری بلد باشی که هم بتونی تستش رو حل کنی، هم اگه لازم شد جواب کامل و مرتب تشریحی بنویسی.
اگه سطح درسیت ضعیفه
اشتباه ممنوع: از زیست دهم صفحه یک شروع نکنی که آخر ماه تازه رسیده باشی وسط کتاب.
برای زیست اولویت رو اینطوری ببین: دستگاههای بدن دهم، یعنی گوارش، تنفس، گردش مواد و دفع، بعد تنظیم عصبی، حواس، تنظیم شیمیایی، ایمنی و تقسیم یاخته یازدهم. فصلهای گیاهی رو حذف نکن، ولی اگه زمانت محدوده بعد از این هسته اصلی قرارشون بده.
برای ریاضی اول معادله درجه دو، تعیین علامت، قدر مطلق و عبارت جبری رو ترمیم کن. بعد تابع و مثلثات. بعد توابع نمایی و لگاریتمی یازدهم.
برای شیمی باید چند مهارت پایه رو نجات بدی: مول، جرم مولی، موازنه، استوکیومتری، درصد خلوص و بازده، گازها و غلظت محلول.
در فیزیک اول کار و انرژی و دما و گرما رو جمع کن، بعد الکتریسیته ساکن و مدارهای جریان مستقیم. اگه وقت باقی موند برو سراغ مغناطیس.
هدف تو تا مهر این نیست که کل پایه رو تموم کنی. باید کاری کنی هیچ مبحث پایهای مهمی کاملاً صفر نباشه.
اگه سطح درسیت متوسطه
برای تو شهریور زمان جمعبندی واقعی دهم و یازدهمه.
در زیست هر روز یه بخش ثابت داشته باش. متن کتاب، شکل، تست و تحلیل. سعی کن فصلهای مرتبط رو کنار هم ببینی.
در ریاضی معادله و نامعادله، تابع، مثلثات، نمایی و لگاریتم رو تستی جمع کن و بعد برو سراغ بخشهایی از حد.
در شیمی پایه، هم حفظیات و هم مسئله رو با هم جلو ببر.
در فیزیک، کار و انرژی، دما و گرما، الکتریسیته ساکن و مدار رو به مرحله تست استاندارد برسون.
اگه تا هفته آخر شهریور اوضاع خوب بود، پیشخوانی سبک فصلهای اول دوازدهم منطقیه.
اگه سطح درسیت قویه
تو نباید شهریور رو صرف دوباره خواندن همه درسنامهها کنی.
آزمون بگیر.
زیست دهم و یازدهم رو به شکل ترکیبی تست بزن و از غلطها دفترچه ضعف بساز. توجه ویژه به شکلها و قیدهای متن داشته باش.
در ریاضی، مباحث زنجیرهای تابع و مثلثات و معادله رو زماندار کار کن.
در شیمی، تیپهای مختلف مسئله رو مخلوط کن تا قبل از حل سوال مجبور باشی خودت تشخیص بدی از چه روشی باید استفاده کنی.
فیزیک رو هم از حالت فصلبهفصل خارج کن و آزمونهای چندفصلی بزن.
بعد از این مرحله پیشخوانی دوازدهم برای تو معنی پیدا میکنه.
شهریور تجربی باید با این حس تموم شه
نباید سی شهریور بشینی و بگی خیلی خوندم، ولی نمیدونم دقیقاً چی بلدم.
باید بدونی زیست کدوم فصلها نیاز به مرور دارن، در ریاضی کدوم زنجیره هنوز ضعیفه، در شیمی کدوم مدل مسئله اذیتت میکنه و در فیزیک کجاها بدون درسنامه میتونی مسئله حل کنی.
اون موقع مهر که مدرسه شروع میشه، تو قرار نیست همزمان گذشته رو تعمیر کنی و آینده رو بسازی.
فقط ادامه میدی.
و دقیقاً هدف شهریور همینه.