نمیخوام وسط سال به این سوال بر بخوری: من عقب افتادم، حالا چی؟ پس از الان شروع کن.
یه اشتباه عجیب درباره رشته انسانی وجود داره.
چون خیلی از درسها متن دارن، بعضیا فکر میکنن هر وقت لازم شد میشینم میخونم و جمع میشه.
بعد مهر و آبان میرسه و یهو علوم و فنون، عربی، منطق یا فلسفه، جامعهشناسی، تاریخ، جغرافیا، ریاضی و آمار و بقیه درسها با هم روی میز قرار میگیرن.
اون موقع تازه معلوم میشه بعضی درسهای انسانی حفظ کردنی نیستن، مهارت میخوان.
عروض رو نمیشه شب امتحان یاد گرفت.
ترجمه عربی با یک دور خواندن قواعد درست نمیشه.
منطق رو اگه روابط بین مفهومها رو نفهمی، حفظ کردن جملهها نجاتت نمیده.
ریاضی و آمار هم اگه سه ماه لمسش نکنی، خودش داوطلبانه برنمیگرده.
برای همین شهریور انسانی باید یه هدف مشخص داشته باشه: درسهایی که مهارت میخوان رو از صفر خارج کن و درسهای حجیم رو طوری مرتب کن که وسط سال روی هم تلنبار نشن.
در کنارش پیشخوانی رو هم جدی بگیر. یکی از بهترین راهها برای اینکه وسط سال از مدرسه و آزمونها عقب نیفتی، اینه که تابستون قبل از شروع سال با بخشهایی از درسهای جدید آشنا شده باشی. ولی پیشخوانی وقتی بیشترین فایده رو داره که کنارش ضعفهای پایه رو هم رفع کنی. اگه عربی دهمت هنوز مشکل داره، فقط جلو رفتن تو عربی یازدهم کمکت نمیکنه. اگه پایه رو جمع کنی و بعد یه مقدار جلوتر بری، مهر خیلی سبکتر شروع میشه.
اگه داری وارد دهم انسانی میشی
تو هنوز لازم نیست از الان کنکور بخونی.
ولی یه کار خیلی مهم میتونی بکنی: با مدل درسهای انسانی آشنا شی.
اگه سطح درسیت ضعیفه
سه پایه رو درست کن.
اول فارسی. لازم نیست کتاب خاصی بخونی. روزی چند صفحه متن بخون و معنی جملهها و ارتباط بندها رو بفهم. رشته انسانی با متن زیاد سر و کار داره و سرعت و دقت خواندنت واقعاً مهمه.
دوم عربی. فعلها، ضمیرها، مفرد و جمع و ترجمه جملههای ساده نهم رو مرور کن. اگه ترجمه یه جمله ساده برات خیلی سخت باشه، رفتن مستقیم سراغ قواعد انسانی فقط اضطرابت رو زیاد میکنه.
سوم ریاضی. درصد، تناسب، کسر، معادله و محاسبات ساده رو جمع کن. اینا بعداً تو ریاضی و آمار و مخصوصاً مسائل اقتصاد به کارت میان.
بعد از این سه مورد میتونی علوم و فنون دهم رو با درس مبانی تحلیل متن شروع کنی و یه آشنایی سبک با واجآرایی و واژهآرایی داشته باشی.
کتاب دهم بعداً وارد تاریخ ادبیات، سبکشناسی، وزن شعر، قافیه، سجع، جناس، موازنه و ترصیع میشه.
فعلاً قرار نیست همه اینا رو یاد بگیری. فقط میخوای بدونی با چه مدل درسی روبهرو میشی.
اگه سطح درسیت متوسطه
علوم و فنون رو تا چند درس اول پیشخوانی کن. مبانی تحلیل متن، سازههای شعر و واجآرایی شروع خوبیان.
منطق رو هم میتونی با سه چهار درس اول آشنا شی: منطق و اندیشه، لفظ و معنا، مفهوم و مصداق و تعریف.
این چهار درس برای شروع خیلی مناسبن چون قبل از ورود به استدلالها، زبان خود درس منطق رو بهت یاد میدن.
اقتصاد رو هم میتونی دو سه درس اول بخونی و با مفهوم اقتصاد، تولید و بازار آشنا شی.
عربی و ریاضی رو کنار نذار. حتی هفتهای چند جلسه کوتاه بهتر از قطع کامل ارتباطه.
اگه سطح درسیت قویه
تو میتونی در علوم و فنون تا بخشهای تاریخ ادبیات و آرایههای اولیه پیش بری.
در منطق چهار یا پنج درس اول رو یاد بگیر و تست آموزشی ساده بزن.
در اقتصاد بخشهای اقتصاد چیست، تولید و بازار رو شروع کن.
در عربی ترجمه رو روتین کن. حتی روزی پنج جمله.
هدفت تموم کردن کتابها نیست. میخوای وقتی مهر معلم درس رو شروع میکنه، زبان اون درس برات غریبه نباشه.
اگه داری وارد یازدهم انسانی میشی
اینجا شهریور مهمتر میشه، چون برای اولین بار یه پایه کامل از درسهای اختصاصی انسانی پشت سرت داری.
اگه سطح درسیت ضعیفه
اول منطق دهم رو نجات بده.
درسهای مفهوم و مصداق، تعریف، انواع استدلال، قضیه حملی، احکام قضایا، قیاس اقترانی و قیاس استثنایی رو یکییکی بخون و بعد از هر بخش تست آموزشی بزن.
بعد علوم و فنون.
برای دانشآموز ضعیف اولویت با مهارتهاست: وزن، قافیه، سجع، جناس، موازنه و ترصیع. تاریخ ادبیات و سبکشناسی رو هم بخون، ولی مهارتهای عروض و آرایه رو نذار برای آخر.
عربی دهم رو هم از ترجمه شروع کن. بعد قواعدی که توش مشکل داشتی. عربی فقط قواعد نیست و ترجمه، درک متن و تحلیل ساختار جمله هم مهمه.
اقتصاد رو حذف نکن. بخشهای تولید، بازار، پول و بانک، تورم و مسائل محاسباتی رو مرور کن.
در ریاضی و آمار هم فصلهایی که سال قبل درشون مشکل داشتی دوباره حل کن. فقط درسنامه نخون، سوال حل کن.
اگه سطح درسیت متوسطه
علوم و فنون دهم رو مبحثی مرور کن.
یه روز عروض و وزن.
یه روز قافیه.
یه روز آرایههای لفظی.
در کنارش تاریخ ادبیات و سبکشناسی رو با مرورهای کوتاه برگردون.
منطق دهم رو کامل مرور کن و از هر درس چند تست بزن.
اقتصاد رو یک دور کامل جمع کن، مخصوصاً مسئلهها.
عربی رو تقریباً هر روز لمس کن. لازم نیست هر روز یک ساعت بخونی. ۲۰ تا ۳۰ دقیقه ترجمه و قواعد خیلی بهتر از یه جلسه سه ساعته در هفتهست.
جامعهشناسی دهم رو هم فقط حفظ نکن. مفاهیمی مثل کنش اجتماعی، جهان اجتماعی و هویت رو با مثال برای خودت توضیح بده.
اگه وقت اضافه داشتی، پیشخوانی فلسفه یازدهم و روانشناسی رو سبک شروع کن.
اگه سطح درسیت قویه
تو باید از مرور ساده رد شی.
در علوم و فنون تستهای مبحثی عروض، قافیه و آرایه بزن و بعد ترکیبیشون کن.
در عربی ترجمه رو زماندار کن و قواعد رو داخل جمله تمرین کن.
در منطق سوالهایی بزن که چند مفهوم رو با هم ترکیب میکنن.
اقتصاد رو هم فقط حفظی نبین. مسائل و مفاهیم رو مخلوط کار کن.
بعد میتونی فلسفه یازدهم و روانشناسی رو پیشخوانی کنی.
اگه داری وارد دوازدهم انسانی میشی
برای تو شهریور باید خیلی حسابشدهتر باشه.
انسانی درسهای زیادی داره و بزرگترین خطر اینه که فکر کنی باید همه دهم و یازدهم رو با هم از اول بخونی.
قرار نیست.
باید اول سراغ درسهایی بری که یا مهارتیان، یا خیلی راحت روی هم تلنبار میشن.
از مهر بهتره مطالعهت فقط تستی نباشه. بعضی درسها رو باید جوری بخونی که هم از پس تست بربیای، هم بتونی پاسخ تشریحی کامل و مرتب بنویسی. این مخصوصاً برای درسهای متنی و مفهومی خیلی مهمه.
اگه سطح درسیت ضعیفه
اولویت اول علوم و فنونه.
نه کل کتابها. اول عروض و وزن، بعد قافیه، بعد آرایههای پرتکرار. وقتی این سه بخش از صفر خارج شدن، برو سراغ تاریخ ادبیات و سبکشناسی.
علوم و فنون یکی از درسهای مهم تخصصی انسانیه و بخشهای مهارتی اون با صرف حفظ کردن درست نمیشن.
اولویت دوم عربیه.
هر روز ترجمه.
بعد قواعد اصلی.
بعد تحلیل صرفی و ضبط حرکات.
برای دانشآموز ضعیف بهتره مطالعه عربی رو از قواعد سخت شروع نکنی و ترجمه رو بذاری برای اول کار.
اولویت سوم منطق و فلسفهست.
منطق دهم رو از مفهوم و مصداق تا قیاس جمع کن. بعد برو سراغ فلسفه یازدهم.
فلسفه رو جملهجمله حفظ نکن. برای هر بحث از خودت بپرس مسئله اصلی این درس چی بود، دیدگاه مورد بحث چی میگفت و فرقش با دیدگاه قبلی چی بود.
بعد اقتصاد. هم مفاهیم رو مرور کن هم محاسبات رو.
بعد روانشناسی یازدهم و جامعهشناسی.
ریاضی و آمار رو هم کامل حذف نکن. حتی اگه ضعیفی چند مبحث سادهتر و پایهای رو انتخاب کن و روی همونها تسلط واقعی بساز.
اگه سطح درسیت متوسطه
تو باید پایه رو تقریباً کامل ولی اولویتبندیشده مرور کنی.
علوم و فنون رو به چهار روتین تبدیل کن: عروض و قافیه، آرایه، قرابت و تاریخ ادبیات و سبک.
عربی رو با ترجمه روزانه، قواعد مبحثی و تست ترکیبی جلو ببر.
منطق دهم رو کامل جمع کن و فلسفه یازدهم رو مفهومی مرور کن.
اقتصاد رو کامل ببند.
روانشناسی یازدهم رو فصلبهفصل مرور و تست کن.
جامعهشناسی دهم و یازدهم رو با نقشه مفهومی بخون، نه فقط هایلایت.
تاریخ و جغرافیا رو هم از شهریور وارد مرور فاصلهدار کن. این درسها اگه همهشون رو برای آخر سال نگه داری حجمشون اذیتت میکنه.
در ریاضی و آمار، مبحثهایی که بلدی رو با تست تثبیت کن و دو سه ضعف اصلی رو هدف بگیر.
اگه سطح درسیت قویه
شهریور تو باید تبدیل شه به زمان آزمون و اتصال مباحث.
در علوم و فنون، تستهای ترکیبی عروض، قافیه و آرایه بزن.
در عربی، ترجمه و قواعد رو داخل یه آزمون مشترک کار کن.
در فلسفه و منطق از سوالهایی استفاده کن که نیاز دارن چند درس رو همزمان مقایسه کنی.
اقتصاد و روانشناسی رو با آزمونهای جامع جمع کن.
جامعهشناسی رو از حفظ جملهها به ارتباط مفاهیم برسون.
بعد از اینکه پایه تثبیت شد، پیشخوانی محدود دوازدهم معنی پیدا میکنه. علوم و فنون دوازدهم، فلسفه دوازدهم و جامعهشناسی دوازدهم برای پیشخوانی ارزش دارن، ولی فقط وقتی پایه قبلی واقعاً بسته شده.
انسانی رو با ساعت مطالعه نمیبرن، با روتین میبرن
اگه علوم و فنون رو سه هفته نخونی، وزن و قافیه از دستت در میره.
اگه عربی رو دو هفته کنار بذاری، سرعت ترجمه کم میشه.
اگه تاریخ رو یک بار بخونی و سه ماه نبینیش، بخش بزرگی از جزئیات میره.
برای همین بهترین کاری که شهریور میتونه برات بکنه این نیست که یه عالمه فصل تموم کنی.
باید چند روتین بسازه که از مهر فقط ادامهشون بدی.
ترجمه عربی.
عروض و قافیه.
مرور تاریخ و سبک.
حل ریاضی و آمار.
تست منطق و فلسفه.
اگه اینا از شهریور شروع شده باشن، وسط سال کمتر به اون سوال آشنا میرسی:
من عقب افتادم، حالا چی؟
چون این بار قرار نیست از صفر شروع کنی...